Muhasebe Denetimi

19 Temmuz 2008

Soru 1- İşletmelerin mali tablolarının denetiminin bağımsız denetçiler tarafından yapılmasının nedenlerini açıklayınız.                                                                                                               

      Çıkar çatışması

-                 Muhasebe sisteminin karmaşıklığı

-                 Bilgilerin alınacak kararlarla ilgili olması,

-                 Diğer nedenler

(maliyet, zaman kaybı, yasal koşullar,bilgi edinmede karşılaşılan güçlükler)

Soru 2- Müşteri işletmenin ilişkili olduğu kişi ve kuruluşlar kimlerdir? Hangi durumlarda  bu kişilerle yapılan işlemlerde yolsuzluk bulunduğu kabul edilir?                                                                   

 (a)       Ana ortaklık;

(b)        İşletme üzerinde müşterek kontrol gücüne ya da önemli etkiye sahip bulunan işletmeler;

(c)        Bağlı ortaklıklar;

(d)        İştirakler;

(e)        İşletmenin ortak girişimci konumunda olduğu iş ortaklıkları;

(f)        İşletmenin ya da ana ortaklığının kilit yönetici personeli; ve

(g)        Diğer ilişkili taraflar.

Bu Standart kapsamında, aşağıdakiler ilişkili taraf olmak zorunda değildir:

(a)        İki işletmenin, ‘ilişkili taraf’ tanımında belirtilen (d) ve (f) kapsamında olmayan, sadece ortak bir yöneticiye ya da kilit yönetici personelinin başka bir üyesine sahip olması.

(b)        İki ortak girişimcinin sadece bir iş ortaklığı üzerinde müşterek kontrolü paylaşmaları.

(c)        (i)        Finansman sağlayanlar,

(ii)        Sendikalar,

(iii)       Kamu hizmeti şirketleri, ve

(iv)       Devlet makamları ve mercilerinden,

işletme ile sadece olağan iş ilişkileri içerisinde olanlar (işletmenin serbest hareket etmesini etkileyebilecek ya da karar alma sürecine dahil olabilecek olsa da).

(d)        Bir işletmenin önemli hacimde işlem yaptığı bir müşteri, tedarikçi, acente, dağıtımcı ya da genel mümessil (sadece bu işlemlerin sonucu ekonomik bağımlılık nedeniyle

İlişkili taraf ile yapılmış olmaları durumunda açıklanması gereken işlemlere ilişkin örneklere aşağıda yer verilmiştir:

(a)        Mal alım ve satımı (mamül ya da yarı mamül);

(b)        Maddi duran varlık ve diğer varlıkların alım ve satımı;

(c)        Hizmet sunumu ve alımı;

(d)        Kiralamalar;

(e)        Araştırma ve geliştirme transferleri;

(f)        Lisans anlaşmaları kapsamında yapılan transferler;

(g)        Finansman anlaşmaları kapsamında yapılan transferler (nakdi ya da gayri nakdi krediler ve özkaynak katılımları dahil olmak üzere);

(h)        Teminat veya kefalet karşılıkları; ve

(i)         İşletme adına veya işletme tarafından başka bir taraf adına borçların ödenmesi.

Ana ortaklık ya da bağlı ortaklığın, grup işletmeleri ile birlikte riskin paylaşıldığı bir tanımlanmış fayda esaslı plana katılımı, ilişkili taraflar arasında yapılmış bir işlem olarak kabul edilir (bakınız: “TMS 19, Paragraf 34B”).

Soru 3- Denetçinin müşteri işletmenin muhasebe sistemi hakkında bilgi edinmesi hangi amaçların gerçekleştirilmesi sağlanır? Bilgi edinmede hangi prosedürler izlenir?                     

Denetimin planlanması, kullanılacak denetim tekniklerinin belirlenmesi, çalıştırılacak işgücünün sayısı ve denetimin süresini belirleme, Denetim kanıtlarının sayısını ve güvenilirliğini belirleme ve etkin bir denetim programının hazırlanabilmesi amacı ile muhasebe sistemi hakkında bilgi edinilmesi gerekir.

Bilgi edinmede prosedürler

a-      Sistemin tanımlanması

b-     Sistemin öndeğerlemesi

c-      Sistemin uygulamadaki etkinliğinin test edilmesi

d-     Sistemin son değerlemesi prosedürleri ile iç kontrol sisteminin bir unsuru olan muhasebe sistemi hakkında  bilgi edinilir.

Soru 4- Denetçinin olumlu görüş bildirmesini engelleyen durumları, bu durumlarda raporun hangi görüş bildirilerek düzenlenmesi gerektiğini de belirterek açıklayınız.                                           

1-olumlu görüş: denetlenen işletmenin mali tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine tutarlılık ilkesine ve tam açıklama ilkesine uygunsa olumlu görüş bildirir.

2-Olumsuz görüş: Denetlenen işletmenin mali tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine tutarlılık ilkesine ve tam açıklama ilkesine uygun değilse, denetçi bu uygunsuzluğun önem derecesine karar verir ve bu uygunsuzluğu önemi görürse olumsuz görüş bildirilir.

3-Şartlı Görüş: Denetlenen işletmenin mali tabloları genel kabul görmüş muhasebe ilkelerine tutarlılık ve tam açıklama ilkesine uygun değilse ve bu uygunsuzluk önemli değilse şartlı görüş bildirilir. Denetçi şartlı görüşe neden olan alayı da raporunda belirtir.

4-Görüş bildirmekten kaçınma: denetçi kısıtlama ve sınırlılık nedeniyle kanıt toplayamıyorsa görüş bildirmekten kaçınır. Görüş bildirmekten kaçınmaya neden olan olaylar şunlardır.

a-Denetim kapsamının görüş bildirilemeyecek kadar sınırlandırılmış olması

b-Yeterli kanıt toplanamaması

c-etkin olmayan bir iç kontrol sisteminin olması

d-Önemli belirsizliklerin olması

                                                                                                          SABRİ KIYAK

                                                                                                          SMMM

Tahmin edilen sorular

1-3-4